Zarządzane przez Stowarzyszenie Łączy Nas Kanał Elbląski LGD w Elblągu:

Niebieski szlak rowerowy: Zalewo - Miłomłyn - Iława

Długość szlaku:

- wytyczony 68,5 km
- uzgodniony i oznakowany: 68,5 km

Przebieg szlaku:

Zalewo – 0,0 km, Rąbity – 4,05 km, Śliwa – 8,1 km, Boreczno – 9,9 km, Duba –  11,9 km, Mozgowo – 14,45 km, Karnity – 17,0 km, Dębinka – 19,8 km, Miłomłyn – 24,6 km,  Glimy – 33,6 km, Lubień – 34,6 km, Liwa – 35,5 km, Zalewo – 39,4 km, Gil Mały – 42,2 km, Gil Wielki – 44,3 km, Wiewiórka – 50,4 km, Frednowy – 52,2 km, Tynwałd – 56,4 km, Jezierzyce – 57,7 km, Jażdżówki –  58,5 km, Szałkowo – 60,4 km, Iława - 68,5 km

Rodzaj nawierzchni:

• drogi asfaltowe    - 33,35 km
• drogi gruntowe    - 18,30 km
• drogi szutrowe     - 10,20 km
• drogi brukowe      -  0,50 km
• drogi polbrukowe  -  6,15 km

Charakterystyka szlaku:

 Z centrum Zalewa (0,0 km), obok kościoła z XIV wieku pw. św. Jana Ewangelisty, wyjeżdżamy ul. Częstochowską, osiedlem domków jednorodzinnych do  drogi wojewódzkiej nr 519 w kierunku Iławy. Zalewo założone z XIII-XIV wieku nad jeziorem Ewingi to niegdyś ważny ośrodek administracyjny dla 12 powiatów, komunikacyjny i gospodarczy. Z zabytków poza kościołem zachowały się baszta, budynek szkoły z 1928 roku, kaplica pw. św. Rodziny, cmentarz żydowski, wieża ciśnień.

Za Zalewem przez Rąbity, Międzychód i Śliwę (8,4 km) kierujemy się do miejscowości Boreczno (10,2 km), gdzie mijamy zabytkowy kościół. W Dubie jedziemy mostem nad kanałem łączącym Zatokę Kraga z jeziorem Dauba, a w Mozgowie pokonujemy dwa mosty nad Kanałem Iławskim i podążamy do Karnit położonych nad jeziorem Kocioł. W pałacu z 1856 roku urządzono hotel, a w XIX wiecznej ujeżdżalni koni salę balową. Pałac otacza "Bajkowy Świat Kłobuka" z labiryntem i licznymi atrakcjami oraz małe zoo.

Dalej na długich odcinkach szlak biegnie wzdłuż Kanału Iławskiego, przez Dębinkę, aż do Śluzy Miłomłyn. Na Jeziorze Karnickim Kanał Iławski poprowadzono w poprzek jeziora w usypanej grobli. Można tam dojechać skręcając ze szlaku za Karnitami w kierunku Lig.

Miłomłyn to miasto z 1335 roku z licznymi zabytkami: kościołem pw. św. Bartłomieja, fragmentami murów obronnych, gotycką wieżą dzwonniczą, wieżą obronną, kamieniczkami, budynkiem nadleśnictwa z 1842 roku. Od Śluzy Miłomłyn liczony jest kilometraż szlaku wodnego we wszystkich kierunkach.

W Miłomłynie, naprzeciwko hotelu Miłomłyn Zdrój szlak wchodzi do lasu i aż do Tynwałdu prowadzi w większości lasami, w pobliżu jeziora Srebrnego Dużego, Śluzy Zielona, jezior Gil Mały i Gil Wielki, Iłgi, Tynwałd i Jezioraka, najdłuższego jeziora w Polsce (27,5 km).

Szlak kończy się w Iławie obok pięknego ratusza. Iława jest dużym węzłem kolejowym, Mekką żeglarzy, z kilkoma przystaniami żeglarskimi, wypożyczalniami sprzętu wodnego. Z zabytków wyróżniają się kościoły pw. Przemienienia Pańskiego, cerkiew bizantyjsko - ukraińska, zabytkowe kamienice, 3 wieże ciśnień.

9._Rowerem_po_KKE_Niebieski_Zalewo-Miłomłyn_przewodnik_web

10._Rowerem_po_KKE_Niebieski_Miłomłyn-Iława_przewodnik_web

Fot. Bartosz Rybaczewski

Niebieski szlak rowerowy "Wokół Jeziora Druzno" Raczki Elbląskie - Komorowo Żuławskie

Długość szlaku:

 - wytyczony: 45,7 km

- uzgodniony i oznakowany: 45,7 km

Przebieg trasy:

Elblag - 0,0 km, Raczki Elbląskie  - 0,1 km, Węgle - 8,9 km,  Jurandowo - 12,7 km,  Żółwiniec - 13,4 km, Krzewsk - 16,3 km, Dzierzgonka - 20,0 km, Nowe Dono - 24,0 km, Stankowo - 26,0 km, Klepa - 34,5 km, Dłużyna - 35,1 km, Węzina - 42,0 km, Komorowo Żuławskie - 45,7 km.

Rodzaj nawierzchni:

• drogi asfaltowe    - 17,4 km
• drogi szutrowe     -  1,0 km
• płyty betonowe    - 26,8 km
• bruk                   -   0,5 km
  

Szlak „Wokół Jeziora Druzno” na całej długości prowadzi drogami utwardzonymi, jednak w większości są to płyty betonowe i tzw. jomby. Szlakowi towarzyszą liczne rowy i kanały tworzące szachownicę pól, jazy, zastawki, stacje pomp oraz wały przeciwpowodziowe. Ich długość w tej niewielkiej krainie osiąga połowę obwodu naszej planety. Spotkamy na nich liczne urządzenia hydrotechniczne w postaci jazów i zastawek, niektóre nawet z XIX w. (Krzewsk) oraz stacje pomp. Przy nich najlepiej widać różnice poziomów wód w poszczególnych odcinkach kanałów. I tylko żal, że już nigdzie nie spotkamy wiatraków odwadniających, dziś zastąpionych przez elektryczne pompy. Byłby to widok niezwykły.
Rowom i kanałom towarzyszą nieodłącznie wały przeciwpowodziowe. Na Żuławach Elbląskich jest ich 365,3 km. Bez nich nie byłoby tej krainy. Bardzo często trasa szlaku wiedzie ich koroną, bądź u podnóża. Z różnej perspektywy można je obejrzeć. Otaczają całe jezioro Druzno oraz wszystkie rzeki i kanały w ich dolnych biegach. Wznoszące się nieraz kilka metrów ponad otaczający teren stają się dobrymi punktami obserwacyjnymi.
Żuławy to w znacznej części teren depresyjny. Choć tego nie zobaczymy, ani nie odczujemy, to jednak często turysta będzie podążał poniżej poziomu morza. Przy szlaku znajduje się najniżej położony punkt w Polsce w Raczkach Elbląskich (1,8 m p.p.m.). Jedynie tam ustawiony specjalny słup przypomni, że niegdyś było tu morze, któremu człowiek odebrał tę część lądu.

Największym walorem szlaku jest przyroda, chroniona w szczególny sposób w rezerwacie ornitologicznym „Jezioro Drużno”, powstałym w 1966 r., od 1971 roku objętym konwencją z RAMSAR, a ostatnio Natura 2000.  Spotkać tu można ok. 210 gatunków ptaków, w tym 110 gniazdujących i wiele ciekawych roślin wodno-błotnych. Coraz liczniej występują tu bobry, których żeremia zobaczyć można ze szlaku. Niezapomnianych wrażeń dostarcza wizyta na wieży widokowej zlokalizowanej u ujścia rzeki Dzierzgoń w Żółwińcu. Znajduje się ona w odległości 2 km od szlaku.

Atutem szlaku jest krajobraz. Poza fragmentem „krainy na wodzie” można dostrzec skraj Wysoczyzny Elbląskiej, Pojezierza Iławskiego, sylwetki kościołów w Przezmarku, Pasłęku, Jelonkach, Rychlikach. Z różnej perspektywy wyłania się także Elbląg. Szlak prowadzi w pobliżu najniższego punktu w Polsce w Raczkach Elbląskich (-1,8 m p.p.m.). Z różnej perspektywy dostrzeżemy też Elbląg odsłaniający się kilkakrotnie na szlaku.

W Węglach –Żukowie znajduje się baza rybacka z XIX wieku, dawny zajazd „Trzy róże”. Z wysokości rowerowego siodełka można podziwiać kulturę materialną menonitów: rozproszone zagrody holenderskie, cmentarze, układy wsi, mosty. Fragment szlaku biegnie wzdłuż ostatnich 3 km Kanału Elbląskiego przy ujściu do jeziora Druzno.

Przejażdżka szlakiem, to także „spotkanie” z dawnymi mieszkańcami tej krainy, którzy swoją ciężką, codzienną pracą, podarowali nam tę żyzną ziemię. Byli to holenderscy mennonici, którzy przybywszy w XVI w. rozpoczęli proces osuszania Żuław. Pozostały po nich jedynie nieliczne cmentarze i budynki wzniesione na pagórkach zwanych terpami o specyficznym wyglądzie i układzie. Nazywa się je holenderskimi. Pod jednym dachem, najczęściej o różnej wysokości, mieści się dom mieszkalny, obora i stodoła. Domy te przybierają różne kształty: wzdłużne (w jednym rzędzie), w kształcie litery L lub T. Wszystkie z nich można zaobserwować w mijanych po drodze miejscowościach. Wiele z nich pochodzi z XIX, a nawet XVIII w. Niejednokrotnie posiadają bardzo ciekawe drewniane elementy dekoracyjne.
Inną ciekawą atrakcją szlaku są wsie o różnym typie osadniczym. Spotkamy tu miejscowości o zabudowie jednodworczej – rozproszonej (Raczki Elbląskie), rzędówki bagienne (Krzewsk, Żółwiniec), czy też bardzo rzadką już ulicówkę wodną (Dzierzgonka). Tej ostatniej warto przyjrzeć się szczególnie, gdyż główną drogą komunikacyjną była tu rzeka Dzierzgoń, wzdłuż której wznoszono zabudowania. Dodatkowo po wałach rzeki poprowadzono drogi gruntowe, co niewątpliwie odciążało komunikację wodną, a może i niejednokrotnie ją przyspieszało. Mamy więc tu do czynienia z pewnym wyjątkiem od tradycyjnych zasad urządzania ulicówek wodnych. Będąc w Dzierzgonce koniecznie trzeba zatrzymać się i dokładnej obejrzeć nieczynny już most obrotowy z pocz. XX w., jedyny tego rodzaju na Żuławach.

Obecnie szlak ma jedynie połączenie z Międzynarodową Trasą Rowerową R-1, z którą wspólnie przebiega od swego początku do mostu nad rzeką Tyną (3,51 km) oraz od Krzewska do Dzierzgonki (3,51 km). Turysta podążający szlakiem „Wokół Jeziora Druzno” będzie miał również okazję ujrzeć fragment Kanału Elbląskiego, a dokładniej jego trzy ostatnie kilometry przy ujściu do jez. Druzno. Na tym odcinku trasa prowadzi wzdłuż wysokiego wału. Na koniec można stanąć w punkcie początku (końca) Kanału nad jez. Druzno. Rzadko zdarza się taka okazja i niewielu turystów tutaj zagląda. Zazwyczaj podążają ku pochylniom, których nie ma na szlaku, jednak do pierwszej z nich – Całuny, jest zaledwie kilka kilometrów. Można więc rzec, iż jest „w zasięgu nóg”.

Fotoreportaż ze szlaku autorstwa Marka Kamm znajduje się pod adresem:

http://www.fotosik.pl/slideshow.php?id=752961&type=album&add1=marecki73  

11._Rowerem_po_KKE_Niebieski_Jezioro_Druzno_przewodnik_web

Fot. Bartosz Rybaczewski, Stanisława Pańczuk

Niebieski szlak rowerowy "W Krainie Wiatraków" Kisielice - Trupel

Długość szlaku:

- wytyczony i oznakowany 26,1 km

Przebieg szlaku:

Kisielice – 0,0 km, Krzywka – 11,9, km, Wałdowo – 14,8 km, Goryń – 18,5 km, Trupel – 26,1 km

Rodzaj nawierzchni:

• drogi asfaltowe    -   9,2 km
• drogi szutrowe    -  11,4 km
• drogi gruntowe    -   4,7 km
• płyty betonowe    -   0,3 km
• bruk                   -   0,5 km

Charakterystyka szlaku:

Szlak lokalny „W Krainie Wiatraków” ma na celu ukazanie walorów krajobrazowych południowej części gminy Kisielice. Jego początek zlokalizowany jest przy skrzyżowaniu ulic Mickiewicza i Kościelnej (obok kościoła) w Kisielicach. Koniec szlaku umiejscowiono przy skrzyżowaniu dróg  w centrum miejscowości Trupel.  Szlak prowadzi drogami asfaltowymi o niewielkim natężeniu ruchu samochodowego, szutrowymi i gruntowymi. Na drogach gruntowych po opadach deszczu lub wiosennych roztopach może występować błoto, a podczas suszy – sypki piach. Najlepiej nadaje się dla rowerów turystycznych oraz terenowych o szerszym ogumieniu.

Turysta podążający tym szlakiem nie spotka na jego drodze wielu znaczących atrakcji krajoznawczych. Najwartościowsze zabytki architektury znajdują się w: Kisielicach – kościół z XIV w. i dwie wieże ciśnień z XX w., Goryniu – kościół z 1938 r. oraz Truplu – kuźnia z XIX w. i cmentarz z neogotycką kaplicą rodu Albersów z pocz. XX w. W Wałdówku zobaczyć można odbudowywany dawny dwór otoczony zaniedbanym parkiem. Ciekawą atrakcją są dwa w całości zachowane bunkry z okresu międzywojennego, które napotkamy przy szlaku w Wałdowie oraz na skraju lasu przy drodze powiatowej prowadzącej z Kisielic do Biskupca. Warto też zwrócić uwagę na dwie osobliwości przyrodnicze: pomnikowy dąb rosnący na skraju lasu w pobliżu Trupla oraz aleję dębową prowadzącą do dawnego dworu Albersów w Truplu. Obie osobliwości zostały oznakowane w 2009 r. specjalnymi tablicami.

Największym atutem szlaku jest ciekawy krajobraz, pełen polodowcowych pagórków i dolin. Jedną z nich wypełnia Jezioro Goryńskie, które kilkakrotnie ukaże się w okolicy Wałdowa. Liczne pagórki i wzgórza odsłonią rozległą panoramę okolicy, której podziwianie może dostarczyć wielu niezapomnianych wrażeń. Godnym polecenia jest wjazd na jedno z najwyższych wzniesień w gminie Kisielice zlokalizowane na południe od Wałdowa. Zarówno z niego, jak i wielu innych miejsc, dostrzeżemy wiatraki, których krainą jest gmina Kisielice.

11._Rowerem_po_KKE_Niebieski_Kisielice-Trupel_przewodnik_web

Fot. Bartosz Rybaczewski, Stanisława Pańczuk

Poprawiony: piątek, 21 października 2011 12:32 Wpisany przez Paweł Tucki czwartek, 16 września 2010 09:55